Иахьа, жьҭаара 12 рзы 27 шықәса ҵуеит «Аԥсны Аҳәынҭқарра Аҳәынҭқарратә хьыԥшымразы» Акт рыдыркылеижьҭеи.
Аԥсны Жәлар Реизара иаднакылаз ари аҭоурыхтә документ иахьатәи аԥсуа ҳәынҭқарра аҭоурых аҿы акрызҵазкуа хҭысны иҟалеит. Акт рнапы аҵарҩит Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Владислав Арӡынба, Жәлар Реизара Аиҳабы Сократ Џьынџьал, Жәлар Реизара адепутатцәа
«АԤСНЫ АҲӘЫНҬҚАРРА АҲӘЫНҬҚАРРАТӘ ХЬЫԤШЫМРАЗЫ» АКТ
Аԥсуа ҳәынҭқарра 1200 шықәса зинарзынаԥшуа аҭоурых амоуп. Шәышықәсала Аԥсныа жәлар рхьыԥшымразы иқәԥон.
СССР аилаҳара апроцесс ианалага Аԥсны ажәлар ирцәыӡыз аҳәынҭқарратә хьыԥшымра аиҭашьақәыргыларазы рықәԥара дырӷәӷәеит. Нанҳәамза 25, 1990 ш. азы Аԥсны Иреиҳаӡоу Асовет аҟны «Аҳәынҭқарратә суверенитет азы Адекларациа» адкылара уи аиҭахацыркразы раԥхьатәи шьаҿаны иҟалеит. Қырҭтәыла аиҳабыра раԥшьгарала Аԥсни Қырҭтәылеи рыбжьара ишьақәгылаз аҳәынҭқарра-зинтә еизыҟазаашьақәа реиԥҟьареи уи иашьҭанеиуаз 1992-93 шш. рзтәи Аџьынџьтәылатә еибашьреи де-иуреи де-фактои Аԥсны ахьыԥшымрахь икылнагеит.
Абҵарамза 26, 1994 ш. рзы Аԥсны Иреиҳаӡоу Асовет иаднакылаз Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа иаԥнаҵаз ихьыԥшым аҳәынҭқарра – Аԥсны Аҳәынҭқарра (Аԥсны) азинтә еиҿкаашьа акәны иҟалеит.
Жьҭаарамза 3, 1999 ш. азы Аԥсны Аҳәынҭқарра аҿы ауааԥсыра иахьа аус зуа Аконституциа ишазыҟоу азы ареферендум мҩаԥган. Ареферендум амҩаԥгара амш азы Аԥсны иахьаҵанакуаз инхон абжьыҭира азин змоу 219534-ҩык атәылауаа, даҽакала иуҳәозар, аибашьра ҟалаанӡатәи алхыҩцәа рхыԥхьаӡара аҟынтәи 58,5%. Абжьыҭира иалахәын алхратә сиақәа ирнырҵаз атәылауаа 87,6%, уи аибашьра ҟалаанӡатәи алхыҩцәа рхыԥхьаӡара абжа инеиҳаны иҟалеит. Зыбжьы зҭииз рҟынтәи 97,7% аус зуа Аконституциа иақәшаҳаҭхеит.
Жәлар рыбжьыҭиразы Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциеи Азакәани (ареферендум) инарықәыршәаны, ажәлар рымчра - Аԥсны Аҳәынҭқарраҿы аҳәынҭқарратә мчра шьаҭас иамоуп, ажәлар рымчра ишиашоу ареферендум ала, мамзаргьы рхаҭарнакцәа рыла инарыгӡоит. Абасала, Аԥсны ажәлар ишьақәдырӷәӷәеит асуверентә, адемократиатә, азинтә ҳәынҭқарра –жәларбжьаратәи азин асубиект аргылара ацҵареи жәларбжьаратәи аилазаара уи разхаҵаразы аҽазышәареи рзы ирымоу агәаӷьра аарԥшуа.
Ажәлар ргәаҳәара шьаҭас иҟаҵаны, даҽазныкгьы ишьақәҳарӷәӷәоит, ирылаҳҳәоит Аԥсны Аҳәынҭқарра Аҳәынҭқарратә хьыԥшымра.
Ауаҩы изинқәа Рзеиԥш декларациеи, аекономикатәи, асоциалтәи, акультуратәи зинқәеи, аграждантәи аполитикатәи зинқәеи рзы жәларбжьаратәи апактқәеи, егьырҭ еицазхарҵахьоу жәларбжьаратәи-азинтә актқәеи рыла ишьақәырӷәӷәоу азинқәеи ахақәиҭрақәеи Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциатә шьақәгылашьа ашьаҭа хадақәа ируакуп.
Аԥсны Аҳәынҭқарра иагәҭакуп егьырҭ аҳәынҭқаррақәеи иареи реизыҟазаашьақәа рышьақәыргылара аиҟарара, аҭынчра, агәылеимабзиара, аҵакырадгьылтә акзаареи асуверенитети пату рықәҵара, аҩныҵҟатәи аусқәа рыҽрыламгалара, аҳәынҭқаррақәа рыбжьара аполитикатәи, аекономикатәи, акультуратәи усеицура егьырҭ еицазхарҵахьоу апринципқәа рышьаҭала.
Уи шьаҭас иҟаҵаны, ҳара Еиду Амилаҭқәа реиҿкаара, ОБСЕ, адунеи аҳәынҭқаррақәа зегьы рахь ааԥхьара ҟаҳҵоит зых иақәиҭу ахатәҳәаақәҵаразы амилаҭқәа рзин ашьаҭала Аԥсны ажәлар иаԥырҵаз ихьыԥшым аҳәынҭқарра азхарҵарц.
Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада В. Арӡынба
Аԥсны Жәлар Реизара Аиҳабы С. Џьынџьал
Аԥсны Жәлар Реизара адепутатцәа
Аҟәа ақалақь, жьҭаарамза 12, 1999 шықәса
Аԥсны Жәлар Реизара иаднакылаз ари аҭоурыхтә документ иахьатәи аԥсуа ҳәынҭқарра аҭоурых аҿы акрызҵазкуа хҭысны иҟалеит. Акт рнапы аҵарҩит Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Владислав Арӡынба, Жәлар Реизара Аиҳабы Сократ Џьынџьал, Жәлар Реизара адепутатцәа
«АԤСНЫ АҲӘЫНҬҚАРРА АҲӘЫНҬҚАРРАТӘ ХЬЫԤШЫМРАЗЫ» АКТ
Аԥсуа ҳәынҭқарра 1200 шықәса зинарзынаԥшуа аҭоурых амоуп. Шәышықәсала Аԥсныа жәлар рхьыԥшымразы иқәԥон.
СССР аилаҳара апроцесс ианалага Аԥсны ажәлар ирцәыӡыз аҳәынҭқарратә хьыԥшымра аиҭашьақәыргыларазы рықәԥара дырӷәӷәеит. Нанҳәамза 25, 1990 ш. азы Аԥсны Иреиҳаӡоу Асовет аҟны «Аҳәынҭқарратә суверенитет азы Адекларациа» адкылара уи аиҭахацыркразы раԥхьатәи шьаҿаны иҟалеит. Қырҭтәыла аиҳабыра раԥшьгарала Аԥсни Қырҭтәылеи рыбжьара ишьақәгылаз аҳәынҭқарра-зинтә еизыҟазаашьақәа реиԥҟьареи уи иашьҭанеиуаз 1992-93 шш. рзтәи Аџьынџьтәылатә еибашьреи де-иуреи де-фактои Аԥсны ахьыԥшымрахь икылнагеит.
Абҵарамза 26, 1994 ш. рзы Аԥсны Иреиҳаӡоу Асовет иаднакылаз Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа иаԥнаҵаз ихьыԥшым аҳәынҭқарра – Аԥсны Аҳәынҭқарра (Аԥсны) азинтә еиҿкаашьа акәны иҟалеит.
Жьҭаарамза 3, 1999 ш. азы Аԥсны Аҳәынҭқарра аҿы ауааԥсыра иахьа аус зуа Аконституциа ишазыҟоу азы ареферендум мҩаԥган. Ареферендум амҩаԥгара амш азы Аԥсны иахьаҵанакуаз инхон абжьыҭира азин змоу 219534-ҩык атәылауаа, даҽакала иуҳәозар, аибашьра ҟалаанӡатәи алхыҩцәа рхыԥхьаӡара аҟынтәи 58,5%. Абжьыҭира иалахәын алхратә сиақәа ирнырҵаз атәылауаа 87,6%, уи аибашьра ҟалаанӡатәи алхыҩцәа рхыԥхьаӡара абжа инеиҳаны иҟалеит. Зыбжьы зҭииз рҟынтәи 97,7% аус зуа Аконституциа иақәшаҳаҭхеит.
Жәлар рыбжьыҭиразы Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциеи Азакәани (ареферендум) инарықәыршәаны, ажәлар рымчра - Аԥсны Аҳәынҭқарраҿы аҳәынҭқарратә мчра шьаҭас иамоуп, ажәлар рымчра ишиашоу ареферендум ала, мамзаргьы рхаҭарнакцәа рыла инарыгӡоит. Абасала, Аԥсны ажәлар ишьақәдырӷәӷәеит асуверентә, адемократиатә, азинтә ҳәынҭқарра –жәларбжьаратәи азин асубиект аргылара ацҵареи жәларбжьаратәи аилазаара уи разхаҵаразы аҽазышәареи рзы ирымоу агәаӷьра аарԥшуа.
Ажәлар ргәаҳәара шьаҭас иҟаҵаны, даҽазныкгьы ишьақәҳарӷәӷәоит, ирылаҳҳәоит Аԥсны Аҳәынҭқарра Аҳәынҭқарратә хьыԥшымра.
Ауаҩы изинқәа Рзеиԥш декларациеи, аекономикатәи, асоциалтәи, акультуратәи зинқәеи, аграждантәи аполитикатәи зинқәеи рзы жәларбжьаратәи апактқәеи, егьырҭ еицазхарҵахьоу жәларбжьаратәи-азинтә актқәеи рыла ишьақәырӷәӷәоу азинқәеи ахақәиҭрақәеи Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциатә шьақәгылашьа ашьаҭа хадақәа ируакуп.
Аԥсны Аҳәынҭқарра иагәҭакуп егьырҭ аҳәынҭқаррақәеи иареи реизыҟазаашьақәа рышьақәыргылара аиҟарара, аҭынчра, агәылеимабзиара, аҵакырадгьылтә акзаареи асуверенитети пату рықәҵара, аҩныҵҟатәи аусқәа рыҽрыламгалара, аҳәынҭқаррақәа рыбжьара аполитикатәи, аекономикатәи, акультуратәи усеицура егьырҭ еицазхарҵахьоу апринципқәа рышьаҭала.
Уи шьаҭас иҟаҵаны, ҳара Еиду Амилаҭқәа реиҿкаара, ОБСЕ, адунеи аҳәынҭқаррақәа зегьы рахь ааԥхьара ҟаҳҵоит зых иақәиҭу ахатәҳәаақәҵаразы амилаҭқәа рзин ашьаҭала Аԥсны ажәлар иаԥырҵаз ихьыԥшым аҳәынҭқарра азхарҵарц.
Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада В. Арӡынба
Аԥсны Жәлар Реизара Аиҳабы С. Џьынџьал
Аԥсны Жәлар Реизара адепутатцәа
Аҟәа ақалақь, жьҭаарамза 12, 1999 шықәса
